Σκέψεις και προτάσεις για την Αειφορική γεωργία

Η συνεχιζόμενη παγκόσμια αύξηση του πληθυσμού, είχε σαν συνέπεια την εντατικοποίηση της συμβατικής γεωργίας. Ενδεικτικά αναφέρεται (στοιχεία Ο.Η.Ε.) ότι από τα 5,7 δις το 1995, ο πληθυσμός της Γης θα φτάσει τα 9,5 δις το 2050 και τα 10,5 δις το 2100. Η αύξηση του πληθυσμού είναι ραγδαία κυρίως στις αναπτυσσόμενες χώρες.
Έτσι για την αντιμετώπιση των αυξημένων αναγκών σε τρόφιμα, άρχισε η εντατικοποίηση της γεωργίας. Σ' αυτό συνετέλεσαν:
1. η εφαρμογή της τεχνολογίας στη γεωργία
2. οι μεγάλες επενδύσεις κεφαλαίου για την εφαρμογή της τεχνολογίας
3. η χρήση μεγάλων ποσοτήτων λιπασμάτων και φυτοφαρμάκων
4. η επέκταση της μονοκαλλιέργειας και
5. γενικά η εξάρτηση της γεωργίας από την γεωργική βιομηχανία.
Στόχος λοιπόν η αύξηση της παραγωγικότητας, αλλά και του οικονομικού αποτελέσματος των βιομηχανιών. Οι αρνητικές όμως επιπτώσεις της εντατικοποίησης της συμβατικής γεωργίας δεν άργησαν να φανούν όπως:
1. η υποβάθμιση της παραγωγικότητας του εδάφους η οποία για να αντιμετωπιστεί απαιτούνται περισσότερες εισροές (λιπάσματα κλπ.)
2. η μόλυνση των επιφανειακών και υπογείων υδάτων
3. η μόλυνση και καταστροφή της χλωρίδας και της πανίδας με όλες τις επακόλουθες συνέπειες
4. η καταστροφή των δασών με αποτέλεσμα την άνοδο των τιμών του διοξειδίου του άνθρακα ( CO2) και άλλων επιβλαβών αερίων.
Επομένως η σύγχρονη γεωργία δημιούργησε οικονομικά, κοινωνικά και περιβαλλοντικά προβλήματα. Τα εφαρμοζόμενα γεωργικά συστήματα ήταν άμεσα συνδεδεμένα με το έδαφος, το νερό τη χλωρίδα, την πανίδα και την ατμόσφαιρα.
Σήμερα βρισκόμαστε σε μία κατάσταση, όπου σχεδόν όλα έχουν μολυνθεί ( έδαφος, νερό, αέρας ) λόγω της σύγχρονης εντατικής γεωργικής εκμετάλλευσης, η οποία έχει στόχο το μεγαλύτερο οικονομικό όφελος και την κάλυψη των αναγκών του ανθρώπου, οι οποίες αυξάνονται συνεχώς.
Η αντιμετώπιση του αγροτικού προβλήματος έχει φτάσει σε δύσκολη κατάσταση. Η εξάντληση των φυσικών πόρων και η καταστροφή του περιβάλλοντος προβληματίζει πλέον τους αρμόδιους φορείς σε παγκόσμια κλίμακα.
Πρέπει ο άνθρωπος να συνηθίσει να ζει με περιορισμούς που το ίδιο το φυσικό περιβάλλον τους επιβάλλει. Για πρώτη φορά το 1987 από την Παγκόσμια Επιτροπή Περιβάλλοντος και Ανάπτυξης χρησιμοποιήθηκε ο όρος "αειφορική" ή "αειφόρος" γεωργία.
Ο απόλυτος ορισμός της "αειφορικής γεωργίας" είναι δύσκολος. Γενικά όμως μπορούμε να πούμε ότι η "αειφορική γεωργία" είναι το γεωργικό παραγωγικό μέσο, τα προϊόντα του οποίου καλύπτουν τις τρέχουσες ανάγκες του ανθρώπου, χωρίς να καταστρέφονται οι φυσικοί πόροι οι οποίοι είναι απαραίτητοι για τις μελλοντικές γενεές ανθρώπων.
Την "αειφορική" γεωργία θα πρέπει να τη βλέπουμε σαν ένα σύστημα γεωργικής εκμετάλλευσης το οποίο αφενός θα ικανοποιεί τις ανάγκες του ανθρώπου, βελτιώνοντας το περιβάλλον και τους φυσικούς πόρους, αφετέρου η γεωργική εκμετάλλευση θα είναι οικονομικά βιώσιμη και θα βελτιώνει την ποιότητα ζωής των αγροτών.
Στόχοι λοιπόν της αειφορικής γεωργίας είναι:
1. η διατήρηση της βιοποικιλότητας χρησιμοποιώντας τις διάφορες εισροές με πρόγραμμα και σύνεση
2. η δημιουργία φυτικών ειδών ανθεκτικών σε ασθένειες, έντομα και βακτήρια, έτσι ώστε να μειωθεί η χρήση χημικών σκευασμάτων με όλες τις δυσάρεστες συνέπειες. Εδώ μπορούν να εφαρμοστούν και διάφορες πρακτικές φυτοπροστασίας, όπως βιολογικός έλεγχος των εχθρών των φυτών, αμειψισπορές, καύση ή ταφή των προσβεβλημένων φυτών κ.α.
3. η μελετημένη χρησιμοποίηση των διαφόρων εισροών(λιπάσματα, εντομοκτόνα, ζιζανιοκτόνα κλπ) τόσο σε ποσότητα όσο και στον χρόνο εφαρμογής τους.
Για να επιτευχθούν όλα αυτά χρειάζεται οργανωμένο σχέδιο που θα αποβλέπει:
- στην έρευνα
- στην πληροφόρηση και
- στην εφαρμογή των αποτελεσμάτων της έρευνας.
Επιτείνεται λοιπόν η ανάγκη χάραξης και εφαρμογής της αειφορικής γεωργίας η οποία θα σέβεται το περιβάλλον, θα είναι οικονομικά βιώσιμη και κοινωνικά δίκαιη.
Η εκπαίδευση και πληροφόρηση των αγροτών θα παίξει καθοριστικό ρόλο για την εφαρμογή της αειφορικής γεωργίας.
Οι φορείς των γεωργικών αναπτυξιακών προγραμμάτων, πρέπει να ενημερώσουν τους αγρότες σωστά και δίκαια, τόσο για την προσαρμοστικότητα της τεχνολογίας, όσο και για την προστασία του περιβάλλοντος.
Εξάλλου κάθε γεωργική περιφέρεια έχει τις ιδιομορφίες της. Επομένως η διαχείριση των φυσικών πόρων δεν πρέπει να είναι η ίδια σε όλες τις γεωργικές περιφέρειες.
Για την επιτυχίατης αειφορικής γεωργίας πρέπει να εφαρμοστούν ορισμένοι κανόνες όπως:
1. Η προώθηση της τεχνολογίας στη γεωργία πρέπει να αξιολογείται ώστε να είναι κατάλληλη και χρήσιμη για τους αγρότες κανα μην έχει σκοπό την αύξηση των οικονομικών συμφερόντων, μόνο, των γεωργικών βιομηχανιών.
2. Η γνώση και η τεχνολογία να είναι προσιτή για όλους τους αγρότες και όχι μόνο για τους περισσότερο μορφωμένους και πλούσιους.
3. Η διάδοση των νέων τεχνολογιών και γνώσεων να στρέφεται κατά κύριο λόγο στη σωστή διαχείρηση και προστασία του περιβάλλοντος.
4. Η εξέταση του κοινωνικού, πολιτικού και πολιτισμικού περιεχομένου της γεωργίας.
5. Η εξέταση της στροφής των αγροτών και σε άλλες δραστηριότητες, παράλληλα με τη γεωργία.
6. Η προώθηση και δημιουργία ομάδων παραγωγών, συνεταιρισμών κλπ, ώστε να δημιουργηθεί το αίσθημα της συνεργασίας, της επιχειρηματικότητας, της ασφάλειας και τέλος της οικονομικής επιβίωσης των αγροτών.
Η αειφορική γεωργία πρέπει να στοχεύει σε μία γεωργία οικονομικά υγιής, κοινωνικά δίκαιη και με σεβασμό στο περιβάλλον, μέσα στο οποίο ζούμε και θα συνεχίσουν να ζούν οι επόμενες γενεές.